Image module

Directeur Ad Geerdink

over toekomst geven aan het verleden

De kogel is door de kerk! Afgelopen dinsdag stemde de gemeenteraad van Hoorn in meerderheid in met het projectplan voor de vernieuwing van het Westfries Museum. Na vijf jaar voorbereiding kan de hand eindelijk aan de schop. De opluchting en blijdschap is groot, want dit mag gerust een historisch besluit genoemd worden, een ‘Sternstunde’ in de geschiedenis en ontwikkeling van het museum.

Parel aan de kroon
Het besluit maakt de weg vrij voor een even grondige als broodnodige aanpak van de museumpanden. Niet alleen worden de beeldbepalende monumenten ingrijpend gerestaureerd, ook al het achterstallig onderhoud zal worden weggewerkt. Het nieuwe Westfries Museum wordt duurzaam en toegankelijk voor iedereen. Door uitbreiding en verbinding met het monumentale buurpand Roode Steen 15 ontstaat er ruimte nieuwe publieksvoorzieningen, een attractieve museumwinkel, een goed museumcafé en een prachtige binnentuin, die het museum tot een aangename plek zullen maken om te vertoeven. En boeiend, prikkelend en nieuwsgierig makend bovendien, want ook de gehele presentatie van het museum wordt vernieuwd. Dat alles kost wat, maar dan heb je ook wat. Een nieuwe en belangrijke parel aan de kroon van de stad en regio. Een waardevolle culturele voorziening voor alle inwoners, een toeristisch visitekaartje en een belangrijke impuls voor de ontwikkeling en transitie van de binnenstad.

Verleden als onderdeel van identiteit
Een aspect dat in de politieke discussie over het project minder aandacht heeft gekregen is dat de vernieuwing van het Westfries Museum het verleden van de stad toekomst geeft. En dan bedoel ik niet alleen de eeuwenoude monumentale museumpanden, die er na de restauratie weer voor lange tijd tegen aan kunnen, maar ook het verleden als onderdeel van de identiteit van de stad en regio. De waardering van het verleden is geen vaststaand gegeven. Het is aan golfbewegingen onderhevig. In de jaren zestig van de vorige eeuw bijvoorbeeld, toen de moderniteit hoogtij vierde, werd het zeventiende en achttiende-eeuwse karakter van Hoorn eerder als een zwakte, als een teken van stilstand en achterstand, dan als een kracht gezien. Hoe anders is dat tegenwoordig, waarin het monumentale karakter juist één van de belangrijkste ‘unique selling points’ van de stad is, in de strijd om de gunst en de portemonnee van de cultuurtoerist. Een voor de lokale economie potentieel zeer belangrijke en kansrijke markt.

 

Vergeten geschiedenis
Maar die waardering kan kantelen. De laatste jaren wordt de weergave van het zeventiende- en achttiende-eeuwse verleden namelijk steeds kritischer bevraagd. Met name door Nederlanders wiens voorouders leden onder de negatieve effecten van de handelsexpansie die ons land en de stad met name in de zeventiende eeuw zo’n enorme rijkdom bracht. Zij vragen aandacht voor de tot nu toe goeddeels vergeten geschiedenis. Het begrip ‘Gouden Eeuw’ is daarbij door hen ook ter discussie gesteld. Dat kun je lastig vinden, ongemakkelijk of onnodig, maar je kunt het ook als een kans op aanvulling een verrijking van onze geschiedenis zien. Een uitnodiging om daarover in gesprek te gaan. Hoorn zal net als steden als Amsterdam en Utrecht, die al verder zijn in dat proces, dat gesprek aan moeten gaan, zich er voor open moeten stellen. Alleen zo zorg je ervoor dat het zeventiende- en achttiende-eeuwse karakter, dat belangrijke onderdeel van je identiteit, een kracht blijft en zich niet tegen je keert en opnieuw als teken van stilstand en achterstand wordt gezien.

Nieuwe museale presentatie
Met zijn plannen voor het nieuwe museum sorteert het Westfries Museum hierop voor. Niet alleen als toekomstige plek voor gesprek en ontmoeting, maar ook door de opzet van de nieuwe museale presentatie, waarin ruimte zal zijn voor de nieuwe vragen die aan het ‘Gouden Eeuw’ verleden worden gesteld, voor verhalen en perspectieven die tot op heden niet, of minder aan bod zijn gekomen. Als de nieuwe presentatie één ding duidelijk maakt, dan is het dat ons beeld van het verleden niet in beton gegoten is, voortdurend verandert en dat het zeer verrijkend is om je open te blijven stellen voor nieuwe vragen en inzichten. Dat is het recept om het verleden daadwerkelijk een succesvolle toekomst te geven.