Image module

Kwetsbaar Rijksmonument

Toekomstplannen Westfries Museum

 

“Hoorn is rijk aan monumenten: we behoren tot de grote monumentensteden van Nederland,” aldus Pieter Meijers, Hoofd van het Team Erfgoed (Monumenten & Archeologie) van de gemeente Hoorn. De gemeente is verantwoordelijk voor het behoud en onderhoud van deze bijzondere gebouwen, vertelt hij. “Dus ook voor het unieke complex van het Westfries Museum, in het hart van onze binnenstad. We staan nu voor de opgave om de funderingen van deze kwetsbare rijksmonumentale panden te herstellen, maar er staat meer op de gemeentelijke agenda. Namelijk het verduurzamen van de gebouwen, het complex toegankelijk maken voor mindervaliden en het museum uitbreiden met het pand Roode Steen 15. Het Rijk heeft hiervoor al een subsidie van 2,1 miljoen toegezegd en de Provincie Noord-Holland ruim 3 ton. Een complexe bouwtechnische operatie als deze vormt namelijk – hoe dan ook – een kostbare opgave.”


Sober en doelmatig plan

 

De locatie en de rijke geschiedenis maken het voormalige Statencollege uit 1632 en de naastgelegen panden dé ideale plek voor het Westfries Museum, stelt Meijers. “Maar om de gebouwen ook voor de komende generaties open te kunnen blijven stellen, zijn verbeteringen hard nodig. Eerder werd hiervoor een plan voorgelegd aan de Hoornse gemeenteraad – genaamd ‘Hoorn CS’. Een meerderheid van de raad schatte het plan echter als te ambitieus in: men vroeg de gemeentelijke projectgroep terug naar de tekentafel te gaan om een meer sober en doelmatig plan uit te werken. De focus moest daarbij liggen op de restauratie en het herstel van de funderingen, de verduurzaming, de verbetering van de toegankelijkheid en de uitbreiding van het museum met het pand Roode Steen 15.”

 


Restauratiespecialisten

 

Aan die stevige bouwtechnische opgave heeft een team van professionals de afgelopen periode hard gewerkt. De projectgroep bestaat naast gemeentelijke specialisten zoals Meijers ook uit externe deskundigen, waaronder het Hoornse Architectenbureau TPAHG (specialist in restauratie en verbouwing van monumentale panden), BMC Advies (expert op het gebied van museale organisatie en exploitatie) en fondswervingsbureau Subsidiewinst. De leiding van het project is in handen van Eltje de Klerk van Alpha Adviseurs. Zij heeft als projectmanager veel ervaring met bouw- en verbouwprojecten in de culturele sector en vertelt je hier meer over het maatwerk van de projectgroep.


Monumentale koppelkansen

 

“Restaureren en het realiseren van duurzame vernieuwingen in monumenten is veelal een bouwkundige puzzel om de verschillende disciplines bij elkaar te brengen,” weet Meijers als hoofd Team Erfgoed van de gemeente Hoorn. “Architectenbureau TPAHG heeft veel ervaring met dit soort monumentale museale complexen, waaronder het Tylers Museum in Haarlem en de grootscheepse bouwplannen van het Amsterdam Museum. De monumentale waarden en het historisch karakter zijn leidend bij dergelijke projecten. Als monumentendeskundige en bouwhistoricus vind ik het daarom fascinerend om te zien tot welke inventieve oplossingen Boudewijn van Langen en zijn collega’s komen bij het Westfries Museum. Ze zijn bewust op zoek gegaan naar mogelijke ‘koppelkansen’, oftewel het combineren van de noodzakelijke werkzaamheden zoals restauratie en verduurzaming met de nodige nieuwe functies of voorzieningen. Zo is bij het isoleren van de zolders meteen onderzocht of het mogelijk is daar met behoud van de kapconstructies de benodigde duurzame klimaatinstallaties te plaatsen. En er is bijvoorbeeld gekeken naar de kansen voor onderkeldering in combinatie met funderingsherstel.” Over de gekozen oplossingen vertelt Boudewijn van Langen je graag meer.

 


Plan met varianten

 

Meijers: “De gemeenteraad krijgt een goed doordacht en doorgerekend plan onder ogen met verschillende varianten voor de vernieuwing van het Westfries Museum. De maatschappelijke timing is misschien precair, maar de noodzaak voor funderingsherstel en vernieuwing is hoog. Het is daarnaast ook echt een project met toekomst waarbij goed gebruik bijdraagt aan goed behoud. Door het projectteam is alles-op-alles gezet om binnen de door gemeenteraad meegegeven kaders ‘sober en doelmatig’ een duurzaam, toegankelijk en aansprekend museum te realiseren in de monumentale panden aan de Roode Steen. Alleen dat is al een opgave van formaat.”