Image module

in voor- en tegenspoed

het leven van Eva Ment en Jan Pietersz. Coen

In de VOC-zaal van het Westfries museum valt het oog bij binnenkomst op twee portretschilderijen. Het linker schilderij toont een zelfverzekerde man, met een serieuze blik en dito frons. Zijn hand vastberaden en doeltreffend geplaatst op zijn heup. Een tikkeltje ijdel toch ook wel. Hij draagt een met goudstiksel verfraaide outfit. Zijn molensteenkraag is goed geplooid en volgens de laatste mode. Het portret toont jan Pieterszoon Coen als gouverneur-generaal in dienst van de Verenigde Oostindische Compagnie. Op dat moment is hij 38 jaar oud. Het pendant van dit portret is de gedetailleerde afbeelding van zijn nog jonge vrouw, Eva Ment, afgebeeld in de leeftijd van 19 jaar. In zware damast gekleed, met heuprollen om het gewicht van de stof te verdelen en net als haar echtgenoot draagt zij een molensteenkraag van dun geplooide stof. Ringen, parels en een sierlijke waaier gevat in een gouden montuur verraden een goede komaf. Het zijn Jan Pieterszoon Coen en Eva ment, echtgenoot en eega, vermoedelijk geschilderd door Jacob Waben in het jaar van hun huwelijk, 1625.

Image module
Image module
huwelijk

Hoe gedetailleerd goudstiksels en plooikragen ook zijn weergegeven, over het huwelijk zelf geven de portretten geen informatie prijs. Was het een gelukkig huwelijk, uit liefde misschien? Of, zoals gebruikelijk in de Gouden Eeuw, ingegeven door plichtsbesef, de juiste kandidaten met uitstekende familiebetrekkingen, die met hun huwelijk de weelde in stand konden houden? Speelden politieke belangen misschien een rol? Interessante vragen, een beetje voyeuristisch ook, waar we maar al te graag een antwoord op zouden willen krijgen. Helaas, het blijft gissen. Hoewel een ‘educated guess’ een verstandshuwelijk doet vermoeden. Coen was door zijn snelle opmars van onderkoopman tot gouverneur-generaal binnen de VOC zeer zeker een interessante huwelijkskandidaat. Eva ment kwam uit een handelaarsgeslacht. Ha­ar vader was lakenkoopman en voormalig bierbrouwer bij De Witten arend, in de Nieuw­­ezijds Houttuinen in Amsterdam. Deze brouwerij was eigendom van de Amsterdamse VOC-bewindhebber en medeoprichter Pieter Dirckszoon Hasselaer. Vermoedelijk troffen ment en Coen elkaar dankzij deze invloedrijke Hasselaer.

van goede komaf

Coen bezocht zijn vaderland na afloop van zijn eerste ambtstermijn als gouverneur-generaal (1619-1623). Hij had in razend tempo carrière gemaakt, het hoogst haalbare binnen de VOC was bereikt: gouverneur-generaal, de hoogste Nederlandse gezagsdrager namens de VOC in de oost. Maar in zijn snelle opmars had Coen zich geen tijd gegund om een geschikte huwelijkskandidaat te vinden. Met zijn leeftijd van (in 1623) 36 jaar was het hoog tijd om ook daarmee aan de slag te gaan.
Na zijn eerste ambtstermijn keerde Coen in 1623 op eigen verzoek terug naar Nederland, onder andere om zijn toekomstige vrouw te zoeken. En die vond hij in de persoon van Eva ment, een jonge, aantrekkelijke vrouw. Van goede komaf bovendien, hoewel Ment een verarmde Amsterdamse regentenfamilie was, maar met de juiste connecties binnen de VOC. Een huwelijk werd gesloten op 8 april 1625, in Amsterdam. Coen op dat moment 38 jaar oud, Eva ment in de jeugdige leeftijd van 19 jaar. Nog twee jaar zou het nieuwe paar wonen in Amsterdam, in hun residentie in de Warmoesstraat. Coen nam de tijd om aan te sterken en volledig te genezen van een ziekte waar hij al in de oost mee worstelde. In die jaren werd ook hun eerste dochter Geertruid geboren.

Image module
Batavia

In 1627 zou het paar, samen met hun dochter Geertruid, Eva’s moeder Sophie Benning, zuster Lysbeth en broer Gerrit incognito naar de oost vertrekken aan boord van het schip De Galiasse. De gehele vloot stond onder leiding van David Pieterszoon De Vries en het gezelschap zou er 7 maanden over doen om Batavia te bereiken. Het gezelschap reisde incognito om politieke redenen: de Engelsen probeerden te verhinderen dat de strijdbare Coen richting Batavia zou afreizen. Hij was een geduchte tegenstander namens de VOC in de strijd om Batavia. Coen echter zou zijn tweede ambtstermijn als gouverneur-generaal vervullen en was, hoewel tegen de wil van de Heeren XVII, in 1627 toch afgereisd naar de oost.

arrange-Ment

Voor groepen vanaf 12 personen bieden we speciale arrangementen aan. Een arrangement bestaat uit ontvangst en afsluiting met koffie, een VOC-lunch of een Indische maaltijd (nasi goreng met saté, loempia en atjar). Tussendoor wordt een exclusieve rondleiding gegeven met als hoofdthema’s Eva Ment, Jan Pieterszoon Coen en de VOC-zaal.

 

Arrange-Ment 1 – €25,- (maandag t/m zondag)

13.00 – 13.30 uur: Ontvangst met VOC-koffie

13.30 – 15.00 uur: Rondleiding museum

15.00 – 16.00 uur: Drankje (2x) met een Indische hartige snack

 

Arrange-Ment 2 – €37,50 (maandag t/m vrijdag)

11.00 – 11.30 uur: Ontvangst met VOC-koffie

11.30 – 13.00 uur: Rondleiding museum

13.00 – 14.00 uur: VOC-lunch of Indische maaltijd en drankje (2x)

 

Arrange-Ment 2 – €37,50 (zaterdag en zondag)

13.00 – 14.00 uur: VOC-lunch of Indische maaltijd en drankje (2x)

14.00 – 15.30 uur: Rondleiding museum

15.30 – 16.00 uur: VOC-koffie

 

Bezoekers die een arrange-Ment hebben gekocht, krijgen 10 procent korting op het boek ‘Het Schaduwspel’ van Simone van der Vlugt. Een historische roman over het veelbewogen huwelijk van Jan Pieterszoon Coen en Eva Ment.