Vernoemd naar Coen

Thema J.P.Coen
Image module

In Hoorn waren er tot 1987 de Coenfeesten, met bijvoorbeeld een historisch optocht en een tentoonstelling, om toeristen te trekken en de stad te promoten. Er zijn veel Nederlandse dingen vernoemd naar Coen, bijvoorbeeld de Coentunnel bij Amsterdam. Ook het grootste schip van de Stoomvaart Maatschappij Nederland was vernoemd naar Jan Pieterszoon Coen, het was in gebruik tot 1940. Maar er is nog veel meer!

Jan Pieterszoon Coen keek neer op van de bewoners van de eilanden in de Indische archipel, die hij neerbuigend ‘troulose mooren’ noemde (mensen een donkere huidskleur die niet trouw zijn). Ironisch is het dan dat de naar hem vernoemde J.P. Coenschool in Amsterdam tot de meest vooruitstrevende zwarte basisscholen in de hoofdstad behoort. Er werken pedagogen, maatschappelijk werkers en met de nieuwste cursussen en onderwijsmodellen richt de school zich met overgave op de grotendeels Turkse en Marokkaanse populatie. Sinds 2019 heeft de school een nieuwe naam ‘De Indische Buurt School’, dat past veel beter in deze tijd! Vroeger stond er ook een J.P.Coen streekschool in Hoorn, maar die bestaat al lang niet meer.

En heb je wel eens gehoord van het Café JP Coen in Hoorn? Nick Dekker, zanger en eigenaar van JP Coen, is trots op zijn café. De naam die de zaak al zeker 100 jaar draagt, is een begrip geworden in Hoorn en zal n iet zo snel gewijzigd worden. Dekker: ‘JP Coen is een sterk merk en dat houden we graag zo.’ De negatieve associatie die sommigen misschien hebben bij de naam JP Coen vindt Dekker maar kortzichtig. ‘Je gaat het verleden nu toch niet veroordelen? Nee, de naam blijft gewoon JP Coen. Het karakter van het café is de laatste jaren wel vernieuwd. We doen tegenwoordig veel aan entertainment met livemuziek en DJ-avonden – DeeJeePee genaamd – waarbij elke tweede zaterdag van de maand een andere DJ muziek draait die echt past bij het café JP. Die vernieuwing is benadrukt in het logo: JP groot, Coen wat kleiner.’ Zestien jaar geleden nam Dekker JP Coen over van zijn ouders, die het toen alweer 23 jaar runden. ‘Vóór mijn ouders heette het ook al JP Coen, in de volksmond JP. Toen ik het stok je overnam, voelde ik dus niet de behoefte om de naam te wijzigen. Er komen soms mensen van 60 of 70 jaar het café binnen die het altijd zo gekend hebben.’ Ben je nieuwsgierig? Kijk dan op www.cafejpcoen.nl

Jan Pieterszoon Coen kun je ook zomaar op straat tegenkomen, op een bordje. Een aantal steden in Nederland heeft namelijk een Jan Pieterszoon Coenstraat. In Hoorn ligt deze straat in het Venenlaankwartier. Ook Utrecht heeft een Jan Pieterszoon Coenstraat en wel in de wijk Lombok. In het stadsdeel Haagse Hout in Den Haag is er ook een Jan Pietersz. Coenstraat. Verder in de steden: Arnhem, Best, Enschede, Goes, Hilversum, Rheden, Tilburg, Voorschoten en Zevenaar.

Vragen en opdrachten:
Stel je voor dat jouw school is vernoemd naar Jan Pieterszoon Coen.
Willen jullie die naam dan behouden, of wil je liever een andere naam?
Bedenk twee argumenten voor het behouden van de naam en bedenk twee argumenten om een andere naam te gaan gebruiken.

Colofon:
Het oorspronkelijke artikel ‘Vernoemd naar Coen’ is in 2011 geschreven. In 2021 is het bewerkt door Team Educatie voor in deze educatieve werkmap.
Het origineel vind je in het eenmalige tijdschrift COEN! op pagina 96-99. Het tijdschrift uit 2012 staat online op www.wfm.nl/coen/dossier bij ‘glossy Coen!’.