Image module

Expositie ‘Ambacht aan de wand’

krijgt vorm

Wanneer je als gast een tentoonstelling bij ons bezoekt, zie je het eindresultaat van een heel proces. Maar hoe komt zo’n expositie nou tot stand? Collega Cécile Koenjer is projectleider van de nieuwe expositie ‘Ambacht aan de wand’ die op 6 maart van start gaat. Zij geeft je een boeiend inkijkje in het ontstaan van deze tentoonstelling.

Exposities organiseren in coronatijd is een uitdaging. “Al is het alleen al omdat we daarvoor regelmatig werken willen laten zien van particulieren, culturele instellingen, archiefdiensten of collega-musea”, legt Cécile uit. “Deze zogenaamde bruikleen, en dan met name het transport hieromheen, is momenteel lastiger te organiseren. Bovendien moeten we als museum altijd ver vooruit plannen. Al in april van het huidige jaar waren we bezig met wat voor tentoonstelling die na ‘Janssens & Koerten | Geknipt voor de kunst’ zou komen. Omdat we toen nog niet konden overzien hoe corona zich zou ontwikkelen, leek het ons verstandig om bij de volgende expositie vooral uit te gaan van onze eigen collectie.”

Behangselfabriek

Los hiervan wist het museum dat begin volgend jaar een boek zou verschijnen over de Vaderlandsche Maatschappij. “In de 18e eeuw was er veel armoede in Hoorn”, vertelt Cécile. “In een poging om die te bestrijden, werd in 1777 de Vaderlandsche Maatschappij opgericht. Een van de onderdelen van die organisatie was een textiel- en behangselfabriek. Veel mensen uit de regio vonden daar werk en hielden zich er bezig met het ambacht van behang beschilderen. Onze collega’s Henriëtte Tilgenkamp en Cees Bakker wisten dat wij in onze collectie veel archiefmateriaal van de Vaderlandsche Maatschappij hebben, waaronder een boekwerk met originele behangstalen. Door die boekpresentatie, opgeteld bij onze behoefte om bij een nieuwe expositie meer uit te gaan van onze eigen collectie, kwam Henriëtte met het idee voor een tentoonstelling over beschilderd behang.”

Spiegelen

Het museum staat er echter om bekend dat het de geschiedenis graag spiegelt aan het heden. Hoe doe je dat nou met een thema zoals dit? “Onze directeur Ad Geerdink had een tijdje geleden kennisgemaakt met Snijder & Co”, vertelt Cécile enthousiast. “Dat is een Rotterdams bedrijf dat het ambacht van het handbeschilderd behang weer nieuw leven in heeft geblazen. Ineens kwamen de dingen allemaal samen. Het is heel mooi om te zien hoe Snijder & Co zowel het ambacht als het sociale aspect één op één naar de huidige tijd hebben vertaald en hebben toegepast in hun bedrijfsethiek. Die spiegeling zullen wij ook in onze nieuwe expositie laten zien.”

Inrichtingsfase

De datum en loopperiode staan dus vast, de contouren voor de expositie zijn bepaald. En dan? “We zitten nu in de inrichtingsfase”, legt Cécile uit. “Onze collega Cees Bakker buigt zich momenteel over de uitstraling van de tentoonstelling in alle aspecten. Dat betreft allereerst de inrichting van de tentoonstelling zelf. Dan kun je bijvoorbeeld denken aan de ‘look and feel’ en de audiovisuele presentaties – die beloven overigens heel mooi te worden! Maar hij houdt zich ook bezig met de vormgeving van posters en andere publiciteitsuitingen. Tegelijkertijd is de projectgroep aan het bepalen welke werken uit onze collectie het publiek straks kan bekijken.”

Kamertje rond

Als projectleider bewaakt Cécile de voortgang van de tentoonstelling. “Ik ben niet degene die helemaal inhoudelijk de diepte in gaat, voor deze tentoonstelling is dat onze collega Henriëtte”, vertelt Cécile. “Maar natuurlijk deelt zij wel veel informatie met ons en zo horen we als projectgroep soms verrassende, nieuwe informatie. Een bijzonder 18e-eeuws fenomeen blijkt bijvoorbeeld het ‘kamertje rond’ te zijn. Bij deze rondom beschilderde kamers, bijvoorbeeld salon- of tuinkamers, is bij het ontwerpen en maken van de behangsels heel mooi rekening gehouden met de lichtval en de indeling van de kamer. Daardoor krijg je nog meer het gevoel dat je echt middenin de natuur staat. Er zijn nog een paar van deze kamers bewaard gebleven, ook in Hoorn. Daar zullen we binnen onze expositie ook zeker iets mee doen.”

Maart

De opening van de tentoonstelling staat gepland op 6 maart. “De sluiting van de afgelopen twee weken heeft daar gelukkig geen invloed op gehad, we hebben gewoon kunnen doorwerken”, stelt Cécile. “Alles krijgt steeds meer vorm en ook het campagnebeeld is inmiddels klaar. Er is nog veel werk te doen, maar we weten nu al dat het een mooie en inspirerende expositie gaat worden!”